“Makine alacağım, hangi devlet desteğinden yararlanabilirim?” üretim yatırımı planlayan işletmelerin en sık karşılaştığı sorulardan biri.
2026 yılında makine ve teçhizat yatırımları için tek bir destek programı bulunmuyor. Yeni bir üretim hattı kurulması, kapasite artırımı, modernizasyon, yeni işletme yatırımı veya Ar-Ge projesi kapsamında yapılacak makine alımlarında Yatırım Teşvik Belgesi, KOSGEB ve TÜBİTAK destekleri gündeme gelebiliyor.
Hangi desteğin uygun olduğu; yatırımın amacı, sektör, işletme ölçeği, yatırım tutarı ve alınacak makinenin niteliğine göre değişiyor.
Makine Alımı İçin Hangi Destek Uygun?
| Yatırımın Amacı | Değerlendirilebilecek Destek |
|---|---|
| Yeni fabrika veya üretim hattı | Yatırım Teşvik Belgesi |
| Kapasite artışı / modernizasyon | Yatırım Teşvik Belgesi, KOSGEB |
| Mevcut KOBİ’nin büyüme yatırımı | KOSGEB Kapasite Geliştirme |
| Rekabet gücünü artırmaya yönelik yatırım | KOSGEB Küresel Rekabetçilik |
| Yeni işletme / girişim yatırımı | KOSGEB İş Geliştirme |
| Ar-Ge projesinde kullanılacak ekipman | TÜBİTAK 1501 / 1507 |
| Stratejik ve teknoloji yoğun yatırım | Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi kapsamındaki teşvikler |
Bu programların koşulları birbirinden farklı olduğu için makine satın alınmadan önce yatırımın hangi destek kapsamında değerlendirilebileceğinin belirlenmesi önem taşıyor.
Yatırım Teşvik Belgesi ile Makine Alımı
Üretim yatırımlarında makine ve teçhizat alımı için değerlendirilmesi gereken temel mekanizmalardan biri Yatırım Teşvik Belgesi.
Belge kapsamında uygun bulunan yerli ve ithal makine-teçhizat yatırımlarında KDV istisnası, ithal makine ve teçhizatta ise şartların sağlanması halinde gümrük vergisi muafiyeti uygulanabiliyor. Sanayi Bakanlığı
Yatırımın niteliğine göre ayrıca vergi indirimi, SGK primi işveren hissesi desteği, faiz veya kâr payı desteği ve belirli yatırım programlarında makine desteği gibi farklı teşvik unsurları devreye girebiliyor.
Ancak her makine alımı otomatik olarak Yatırım Teşvik Belgesi kapsamına girmiyor. Yatırım konusu, yatırım yeri, sektör, asgari yatırım tutarı ve makine listesi gibi kriterlerin başvuru öncesinde değerlendirilmesi gerekiyor.
Makine Alımında Devlet Desteklerinin Avantajları
Doğru destek programından yararlanılması, makine yatırımının işletme üzerindeki finansman yükünü azaltabilir ve yatırımın daha planlı şekilde gerçekleştirilmesini sağlayabilir.
Yatırımın kapsamına göre;
- KDV istisnası ve gümrük vergisi muafiyetinden yararlanılabilir.
- Vergi ve SGK avantajları sağlanabilir.
- Makine yatırımı için finansman maliyeti desteği alınabilir.
- Uygun programlarda makine, teçhizat ve ekipman giderleri destek kapsamına girebilir.
- Kapasite artışı, modernizasyon ve teknolojik dönüşüm yatırımları daha güçlü bir finansman yapısıyla gerçekleştirilebilir.
Ancak sağlanabilecek avantajlar yatırımın niteliğine ve seçilen programa göre değişir. Bu nedenle desteklerin makine satın alınmadan önce değerlendirilmesi önemlidir.
KOSGEB Makine Desteği 2026
KOSGEB’de makine yatırımları farklı programlar kapsamında desteklenebiliyor. Bu nedenle “KOSGEB makinenin yüzde kaçını karşılıyor?” sorusunun tüm işletmeler için geçerli tek bir cevabı bulunmuyor.
KOSGEB Kapasite Geliştirme Desteği
Kapasite Geliştirme Destek Programı, uygun KOBİ’lerin büyüme ve kapasite artırmaya yönelik yatırımlarında makine, teçhizat ve kalıp giderlerinin finansmanında kullanılabiliyor.
Program doğrudan makine hibesi şeklinde değil; işletmenin finansal kuruluştan kullandığı kredinin faiz/kâr payı maliyetinin KOSGEB tarafından desteklenmesi esasına dayanıyor. KOSGEB
İşletmeye sağladığı fayda: Makine yatırımının tamamının öz kaynakla finanse edilmesi yerine kredi kullanılmasını kolaylaştırırken, kredi üzerindeki finansman maliyetinin bir bölümünün KOSGEB tarafından karşılanmasını sağlayabiliyor. Böylece kapasite artırımı ve modernizasyon yatırımlarındaki finansman yükü azaltılabiliyor.
KOSGEB Küresel Rekabetçilik Desteği
Küresel Rekabetçilik Destek Programı kapsamında uygun işletmelerin makine, teçhizat ve kalıp giderleri finansmana konu olabiliyor. Program belirli büyüme, teknoloji, ihracat veya rekabetçilik kriterlerini sağlayan işletmelere yönelik olduğundan her KOBİ için uygun değil. KOSGEB
İşletmeye sağladığı fayda: Özellikle büyüme ve küresel rekabet gücünü artırmaya yönelik daha yüksek tutarlı yatırımlarda makine ve teçhizat harcamalarının finansmanını kolaylaştırabiliyor ve kullanılan kredinin finansman maliyetini azaltabiliyor.
KOSGEB İş Geliştirme Desteği
Yeni işletmeler açısından KOSGEB Girişimci Destek Programı – İş Geliştirme Desteği kapsamında makine-teçhizat ve kalıp giderleri desteklenebiliyor.
Program kapsamında uygun girişimcilere 1,5 milyon TL’ye kadar, %80 oranında geri ödemeli destek sağlanabiliyor. Makine-teçhizat ve kalıp giderleri de desteklenen giderler arasında bulunuyor. KOSGEB
İşletmeye sağladığı fayda: Yeni kurulan işletmelerin üretime başlamak için ihtiyaç duyduğu makine ve ekipman yatırımının bir bölümünün destek kapsamında gerçekleştirilmesine imkân sağlayarak başlangıç dönemindeki yatırım yükünü azaltabiliyor.
Dolayısıyla KOSGEB tarafında önce işletmenin hangi programa uygun olduğunun, ardından planlanan makinenin ilgili program kapsamında desteklenip desteklenmediğinin kontrol edilmesi gerekiyor.
TÜBİTAK Makine ve Ekipman Alımını Destekler mi?
TÜBİTAK 1501 ve 1507 gibi Ar-Ge programlarında proje için gerekli alet, teçhizat, yazılım ve yayın giderleri destek kapsamında değerlendirilebiliyor. TÜBİTAK
Buradaki önemli ayrım, makine veya ekipmanın Ar-Ge çalışmalarıyla ilişkili olmasıdır. Üretim altyapısına yönelik giderler 1501 ve 1507 kapsamında desteklenmiyor. TÜBİTAK
İşletmeye sağladığı fayda: Yeni ürün, teknoloji veya üretim yöntemi geliştiren işletmeler, Ar-Ge projesi için ihtiyaç duydukları uygun alet ve teçhizat giderlerini proje bütçesine dahil ederek yatırım maliyetinin bir bölümünü TÜBİTAK desteğiyle karşılayabiliyor. Örneğin 1507 programında destek oranı %75 ve destek geri ödemesiz olarak uygulanıyor. TÜBİTAK
Bu nedenle makine ihtiyacının üretim yatırımı mı yoksa Ar-Ge projesinin bir gideri mi olduğu baştan doğru belirlenmelidir.
Yerli ve İthal Makine Alımlarında Teşvik Var mı?
Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında hem yerli hem de ithal makine ve teçhizat yatırım kapsamına alınabilir. Uygun yerli ve ithal makine-teçhizat alımlarında KDV istisnası uygulanabilirken, uygun ithal makine ve teçhizat için ayrıca gümrük vergisi muafiyeti söz konusu olabilir. Sanayi Bakanlığı
İşletmeye sağladığı fayda: Özellikle yüksek tutarlı makine yatırımlarında KDV istisnası ve uygun ithal makinelerde gümrük vergisi muafiyeti, makinenin işletmeye olan yatırım maliyetini doğrudan etkileyebilecek önemli avantajlar sağlayabilir.
Ancak ithal veya kullanılmış makinelere ilişkin kısıtlamalar ve özel koşullar bulunduğundan makine listesi yatırım öncesinde kontrol edilmelidir.
Makine Alımında KOSGEB ve Yatırım Teşvik Birlikte Kullanılabilir mi?
KOSGEB destekleri ile Yatırım Teşvik Belgesi aynı yatırım kapsamında gündeme gelebilir; ancak aynı yatırım harcaması veya destek unsuru için programların mükerrer destek kuralları dikkate alınmalıdır.
Örneğin KOSGEB Kapasite Geliştirme Destek Programında faiz/kâr payı desteğinden yararlanılan yatırımlar için, 9903 sayılı Yatırım Teşvik Sistemi kapsamındaki faiz/kâr payı desteği ve makine desteğinin birlikte kullanılmasına ilişkin kısıtlamalar bulunuyor.
İşletme açısından avantajı, yatırımın tek bir destek programı üzerinden değerlendirilmesi yerine, mevzuatın izin verdiği ölçüde farklı destek unsurlarının yatırımın tamamı açısından birlikte planlanabilmesidir. Burada hangi giderin hangi program kapsamında değerlendirileceğinin baştan belirlenmesi gerekir.
Bu nedenle birden fazla destek mekanizmasının kullanılacağı yatırımlarda desteklerin makine satın alınmadan ve başvuru yapılmadan önce birlikte planlanması önemlidir.
Amaç mümkün olduğunca çok programa başvurmak değil, yatırım için en uygun destek yapısını doğru şekilde oluşturmaktır.
Makineyi Almadan Önce Destek Başvurusu Yapılmalı mı?
Makine yatırımlarında en kritik konulardan biri zamanlamadır. Destek ve teşvik programlarının başvuru, uygunluk ve harcama kuralları farklıdır.
Makinenin satın alınması, sipariş verilmesi veya yatırım harcamasının gerçekleştirilmesi bazı programlarda ilgili giderin destek kapsamına alınmasını etkileyebilir.
Erken planlamanın sağladığı fayda: İşletmenin destekten yararlanma ihtimali bulunan bir makineyi yanlış zamanda satın alarak teşvik avantajını kaybetmesinin önüne geçilmesine yardımcı olur. Aynı zamanda yatırım bütçesi, finansman ihtiyacı ve başvuru takvimi birlikte planlanabilir.
Bu nedenle önce makineyi satın alıp daha sonra destek araştırmak yerine, yatırım kararı aşamasında uygun programların belirlenmesi daha doğru bir yaklaşım olacaktır.
Makine Yatırımınız İçin Hangi Destek Uygun?
Aynı makine yatırımı bir işletmede Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında değerlendirilirken başka bir işletmede KOSGEB desteğine uygun olabilir. Ar-Ge amaçlı bir ekipmanda ise TÜBİTAK programları gündeme gelebilir.
EG Global olarak yatırımınızın niteliğini, sektörünüzü, yatırım tutarınızı ve makine ihtiyacınızı değerlendirerek yararlanabileceğiniz destek ve teşvikleri belirliyor; başvuru, proje ve uygulama süreçlerinde uçtan uca danışmanlık sağlıyoruz.